Hoe worden XinZuo-messen gemaakt? Het productieproces
Hoe wordt een XinZuo-keukenmes gemaakt? Van staalplaat tot geschenkverpakking doorloopt een mes verschillende bewerkingen. Hieronder vatten we het productieproces samen in twaalf stappen.
De precieze werkwijze en volgorde verschillen per serie en lemmetconstructie. Dit overzicht geeft een algemene indruk van het maken en afwerken van de messen.
Stap 1: de vorm van het lemmet uitsnijden
Het staal wordt aangeleverd in platen. Bij een damascusmes gaat het om materiaal waarin verschillende lagen al met elkaar zijn verbonden. Uit de plaat wordt de basisvorm van het lemmet gesneden of gestanst.
Voor kleinere producties kan een laser worden gebruikt. Bij grotere aantallen kan een pers de vorm uit de plaat stansen. Daarna worden de randen en de verdere vorm voorbereid op de volgende bewerkingen.
Stap 2: het staal warmtebehandelen
De warmtebehandeling stemt de eigenschappen van het staal af op het gebruik als keukenmes. Het staal wordt verhit, afgekoeld en ontlaten volgens een proces dat past bij de legering en gewenste hardheid.
Afhankelijk van de staalsoort worden ook vacuüm- en koudebehandelingen toegepast. Het doel is een bruikbare balans tussen hardheid, scherptebehoud en taaiheid. Alleen zo hard mogelijk maken is dus niet het uitgangspunt.
Stap 3: de krop aanbrengen
Bij uitvoeringen met een afzonderlijke metalen krop wordt dit onderdeel aan het lemmet bevestigd. De krop, ook wel bolster genoemd, vormt de overgang tussen het lemmet en de handgreep. De constructie verschilt per serie.
Stap 4: het lemmet uitslijpen
Het lemmet krijgt zijn dwarsdoorsnede: dikker bij de rug en dunner richting de snijzijde. Deze geometrie heeft veel invloed op de weerstand tijdens het snijden.
Het uitslijpen wordt gevolgd door verdere bewerkingen om het oppervlak egaal te maken. De uiteindelijke snede wordt later nauwkeurig geslepen.
Stap 5: het lemmet polijsten
Door het polijsten worden sporen van eerdere bewerkingen verminderd en krijgt het oppervlak de gewenste afwerking. Daarvoor worden verschillende polijstmiddelen en machines gebruikt.
Bij damascusstaal wordt de gelaagde opbouw zichtbaar na het uitslijpen en de passende oppervlaktebehandeling. Op onderstaande foto zie je een lemmet dat gedeeltelijk is bewerkt.
Stap 6: het damascuspatroon zichtbaar maken
Het contrast tussen de lagen wordt versterkt met een afwerking die bij het staal en het gewenste uiterlijk past. Dat kan bijvoorbeeld door etsen of stralen.
Bij etsen reageren de gebruikte staalsoorten verschillend op de behandeling. Stralen beïnvloedt de textuur van het oppervlak. De behandeling maakt een bestaand patroon zichtbaar: de lagen zitten al in het staal.
Stap 7: de snede slijpen
De snede wordt op de gewenste hoek geslepen. Veel XinZuo-keukenmessen hebben een slijphoek van ongeveer 15° per zijde. De precieze hoek hangt af van het mestype en het beoogde gebruik.
Water helpt bij bepaalde slijpbewerkingen om het contactoppervlak te koelen en slijpresten af te voeren. Zo wordt ongewenste warmteontwikkeling beperkt.
Stap 8: het handvat monteren
Het handvat wordt op de angel van het lemmet gemonteerd. De montagemethode hangt af van de constructie. Er kunnen bijvoorbeeld lijm, pinnen, klinknagels of schroeven worden gebruikt.
Een goede aansluiting zorgt ervoor dat de onderdelen stevig samenkomen en het mes prettig in de hand ligt.
Stap 9: de handgreep en metalen delen afwerken
De handgreep, krop en eventuele eindkap worden zorgvuldig afgewerkt en gepolijst. Oneffenheden verdwijnen en overgangen tussen de materialen worden glad gemaakt. Dit werk bepaalt voor een belangrijk deel hoe het mes aanvoelt.
Stap 10: het logo aanbrengen
Het XinZuo- of Hezhen-logo en eventuele andere markeringen worden op het lemmet aangebracht, bijvoorbeeld met een laser. De markeringen maken het merk en de uitvoering herkenbaar.
Stap 11: de kwaliteit controleren
Tijdens en na de productie worden de messen gecontroleerd op afwerking, beschadigingen en de aansluiting van onderdelen. Waar nodig wordt een onderdeel opnieuw bewerkt of afgekeurd.
Daarnaast worden eigenschappen zoals hardheid, scherpte, scherptebehoud en snijhoek getest. Voor sommige metingen worden representatieve exemplaren uit een productiebatch gebruikt. Zo wordt zowel naar het uiterlijk als naar de prestaties gekeken.
Stap 12: het mes verpakken
Na de laatste controles wordt het mes beschermd en verpakt. De verpakking past bij de betreffende serie en bevat de bijbehorende documentatie. Zo komt het mes verzorgd aan en is het ook geschikt om cadeau te geven.
De messen worden vervolgens naar onder meer ons magazijn in Nederland verzonden. Van daaruit gaan ze naar onze klanten.
Lees verder over het merk XinZuo of ontdek hoe damascusstaal is opgebouwd.
